کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

کاتتر دیالیز

کاتتر دیالیز
2026/07/07

# کاتتر دیالیز چیست؟

 

---

 

## 🟥 ① کاتتر دیالیز چیست؟

 

کاتتر دیالیز یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر است که داخل یکی از وریدهای بزرگ بدن قرار می‌گیرد تا خون برای انجام همودیالیز از بدن خارج شده و پس از تصفیه دوباره به بدن بازگردد.

 

کاتتر معمولاً زمانی استفاده می‌شود که بیمار هنوز فیستول یا گرافت آماده استفاده ندارد یا نیاز به شروع فوری دیالیز وجود دارد.

 

در بیشتر بیماران، کاتتر یک **دسترسی موقت** محسوب می‌شود و پس از آماده شدن فیستول یا گرافت، بهتر است برداشته شود.

 

---

 

## 🟦 ② کاتتر دیالیز در چه قسمت‌هایی از بدن گذاشته می‌شود؟

 

کاتتر معمولاً داخل یکی از وریدهای بزرگ قرار می‌گیرد، مانند:

 

• ورید ژوگولار داخلی (گردن)؛ بهترین و رایج‌ترین محل

 

• ورید فمورال (کشاله ران)

 

• ورید ساب‌کلاوین (زیر ترقوه)؛ فقط در شرایط خاص، زیرا خطر تنگی ورید را افزایش می‌دهد.

 

محل انتخاب کاتتر به شرایط بیمار و نظر جراح عروق بستگی دارد.

 

---

 

## 🟨 ③ چه زمانی به کاتتر دیالیز نیاز داریم؟

 

پزشک ممکن است در شرایط زیر کاتتر را توصیه کند:

 

• شروع اورژانسی دیالیز

 

• آماده نبودن فیستول

 

• خرابی یا لخته شدن فیستول

 

• عفونت یا مشکل گرافت

 

• انتظار برای بالغ شدن فیستول

 

در این شرایط، کاتتر امکان شروع سریع دیالیز را فراهم می‌کند.

 

---

 

## 🟩 ④ آیا کاتتر بهترین روش دسترسی عروقی است؟

 

خیر.

 

اگرچه کاتتر برای شروع سریع دیالیز بسیار مفید است، اما نسبت به فیستول و گرافت خطر بیشتری برای عفونت، لخته شدن و مشکلات وریدی دارد.

 

به همین دلیل، در صورت امکان، بیشتر بیماران باید در اولین فرصت به سمت استفاده از فیستول یا گرافت هدایت شوند.

 

---

 

## ⬜ ⑤ نکته کلیدی

 

کاتتر دیالیز معمولاً یک راه‌حل موقت است، نه دائمی. هدف اصلی این است که بیمار هرچه زودتر از یک دسترسی عروقی مطمئن‌تر مانند فیستول یا گرافت استفاده کند.

 

---

 

## 📖 ⑥ بیشتر بدانید

 

- شالدون (Shaldon Catheter) چیست؟

 

- پرم‌کت (Permcath) چیست؟

 

- تفاوت شالدون و پرم‌کت

 

- مراقبت از کاتتر دیالیز

 

- عفونت کاتتر دیالیز

 

- نحوه گذاشتن کاتتر دیالیز

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

 

کاتتر دیالیز در بسیاری از بیماران، راه نجات برای شروع فوری دیالیز است؛ اما هرچه مدت استفاده از آن طولانی‌تر شود، احتمال عفونت و سایر عوارض بیشتر خواهد شد. به همین دلیل، از همان ابتدای درمان باید برای ایجاد یک دسترسی دائمی مانند فیستول یا گرافت برنامه‌ریزی شود.

 

---

 

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

 

❌ کاتتر بهترین روش دسترسی برای دیالیز است.

 

❌ اگر کاتتر خوب کار می‌کند، دیگر نیازی به فیستول نیست.

 

❌ کاتتر می‌تواند بدون مشکل سال‌ها باقی بماند.

 

❌ همه کاتترهای دیالیز دائمی هستند.

 

❌ گذاشتن کاتتر یک عمل جراحی بزرگ و پرخطر است.

 

---

 

## 🟢 ⑨ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ کاتتر دیالیز یک لوله باریک است که داخل وریدهای بزرگ قرار می‌گیرد تا دیالیز انجام شود.

 

✔️ معمولاً زمانی استفاده می‌شود که بیمار به شروع فوری دیالیز نیاز دارد یا فیستول هنوز آماده نیست.

 

✔️ کاتتر نسبت به فیستول و گرافت خطر عفونت و لخته بیشتری دارد.

 

✔️ در صورت امکان، باید هرچه زودتر با فیستول یا گرافت جایگزین شود.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access (2019)

 

- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

 

- National Kidney Foundation (NKF)